Jak korzystać?

Jak przeprowadzać rehabilitacje z pomocą gier ?

Jak grać, żeby miało to korzystny wpływ na rehabilitację?

Grę musisz zacząć od odpowiedniego poziomu – inaczej będziesz sfrustrowany kiepskimi wynikami lub znudzony zbyt łatwą grą. Musisz dostosować grę do swoich możliwości ORAZ potrzeb. Właśnie tak: i do swoich możliwości, i do swoich potrzeb jednocześnie!

Gry zostały podzielone tak, abyś mógł z łatwością wybrać coś dla siebie. Zaprojektowaliśmy  gry umożliwiające ćwiczenia wiotkiej i spastycznej ręki.  Możesz ćwiczyć całe ciało wykorzystując gry kamerkowe: możesz usiąść lub stanąć, blisko lub daleko od komputera (co umożliwia grę przy wykorzystaniu całego zakresu ruchów. Możesz także ćwiczyć samą dłoń i jej przesuwanie w poziomie przy wykorzystaniu gier klawiaturowych i z myszką.

Przykładowo: jeżeli nie możesz unieść ręki zrezygnuj początkowo z gier kamerkowych. Zacznij od tych, w których jedynie poruszasz myszką, przejdź do takich w których musisz dodatkowo klikać, następnie do takich w których na zmianę wciskasz strzałki na klawiaturze, w końcu wybierz gry w których wciskanie klawiszy odbywa się w szybkim tempie.

Jeżeli masz spastyczną dłoń, możesz np. ćwiczyć wyprost palców w grach z myszką, w których punkty przyznawane są za „puszczenie” przycisku myszki (a nie za kliknięcie). Możesz też wybierać gry, w których tylko przesuwa się myszkę(dzięki czemu będziesz pracować nad ruchami ręki w płaszczyźnie poziomej), lub wciska jedynie klawisz spacji. Wbrew pozorom, wykonywanie nawet tak prostych czynności wymaga od naszego układu ruchu wielu skomplikowanych działań, a od naszego układu nerwowego skoordynowania tych działań w odpowiedni sposób. Tym samym ćwiczymy siłę, precyzję, elastyczność itd.   Dobrym pomysłem jest zintensyfikowanie gry w czasie pomiędzy zastrzykami z botuliny. Mamy wtedy możliwość wypracowania sporych efektów :) Przed ćwiczeniami, możesz także wykonać masaż spastycznej dłoni lodem – to powinno pomóc w rozluźnieniu uchwytu.

W przypadku ręki wiotkiej gry mogą być sposobem na zapobieganie syndromowi „zapomnienia”. Na pewno nie zastąpią tradycyjnej fizjoterapii, ale mogą np. prowokować odruchy zaciskania dłoni na myszce, co w dłuższej perspektywie czasu będzie można uznać za niewielki sukces. Aby możliwe było granie wiotką ręką, najlepiej wybierać gry z myszką i pomagać sobie zdrową kończyną. Pamiętaj żeby koncentrować się mocno na samej próbie wykonania ruchu – impuls nerwowy wysyłany wtedy z mózgu będzie szukał odpowiedniej drogi i przy odrobinie szczęścia i systematycznej pracy, może ją w końcu odnaleźć.  A o to nam właśnie chodzi :)

Z opisu każdej gry dowiesz się jak ją najlepiej wykorzystać. Ważne jest żebyś po prostu próbował- pewnie nie każda gra się dla Ciebie sprawdzi, ale zawsze możesz po prostu wybrać kolejną grę.

Kategorie – jak gdzie i dlaczego

Oto jaki podział gier przyjęliśmy. Podział ze względu na zaangażowane partie ciała:

  • Całe ciało (na stojąco lub siedząco)
  • Górna połowa ciała (na siedząco)
  • Dłoń (ćwiczenia na blacie stołu)
  • Funkcje poznawcze

Podział ze względu na sposób kontrolowania gry:

  • Gry kamerkowe (reagują na ruch widziany przez kamerę internetową lub na dźwięk)
  • Gry klawiaturowe (reagują na naciskanie klawiszy na klawiaturze)
  • Gry z myszką (reagują na ruch myszki lub na klikanie)
  • Gry dotykowe (na urządzenia dotykowe lub z touchpadem, śledzą dotyk ekranu lub touchpada)
  • Gry z Leap Motion (kontroler ruchu wbudowany w niektórych laptopach np. HP)
  • Gry z kamerą Kinect
  • Gry z kontrolerami PS Move
  • Gry z Nintendo Wii

Podział ze względu na stopień skomplikowania i trudność gry:

  • Początkujący (bardzo mały zakres ruchów)
  • Średniozaawansowany (średni zakres ruchów, średnie tempo)
  • Zaawansowany (duży zakres ruchów, szybkie tempo)

Jak często grać ?

Najlepiej codziennie, kilka razy dziennie, najkorzystniej byłoby przynajmniej dwa razy dziennie po 5min na początkowym etapie. Potem sam zdecydujesz – jeśli możesz wygospodarować więcej czasu, to świetnie. Zalecamy także, aby jedną z partii rozegrać przed pójściem spać (albo przed drzemką). Naukowcy sprzeczają się co prawda w kwestii tego dlaczego właściwie śpimy, ale wiele badań wskazuje, że prawdopodobnie podczas snu nasz mózg porządkuje informacje i „organizuje się” tak żeby wiedział co gdzie może znaleźć, a dzięki temu mógł potem działać sprawniej i szybciej. Dajmy więc szansę naszemu mózgowi, żeby mógł jak najszybciej poukładać sobie to co wydarzyło się w naszym organizmie kiedy graliśmy (czyli podczas rehabilitacji). Raczej nie jest możliwe, abyś mógł grać zbyt często i żeby mogło to mieć negatywny wpływ na Twoją rehabilitację. Nie ustalamy więc górnego limitu czasu jaki powinieneś poświęcić na gry. Pamiętaj jednak, że zbyt długie utrzymywanie ciała w tylko jednej pozycji (np. siedzącej)może być niekorzystne dla Twojego zdrowia. Rób więc przerwy w grze kiedy poczujesz się zmęczony – nie ma sensu zmuszać się na siłę do wykonywania czynności, która powinna być przyjemną zabawą. Reorganizacja kory mózgowej zajmuje trochę czasu, daj więc sobie ten czas i nie przemęczaj się. Generalnie lepiej grać częściej ale krócej, niż rzadko ale aż do kresu swojej wytrzymałości. Systematyczność jest tutaj niestety niezbędna.

Jak ustawić kamerę ?

Nasze gry „kamerkowe” działają znacznie mniej dokładnie niż np. gry z wykorzystaniem kamery kinect. Reagują one jedynie na określony zakres przemieszczenia się pikseli na obrazku. Zakres ten możemy zwiększać lub zmniejszać (powodując, że będziesz musiał wykonać większy lub mniejszy ruch żeby program zareagował). Nie mamy jednak możliwości kontrolowania głębokości obrazu (jak daleko stoisz)ani rozpoznawania części ciała, dlatego  jeśli wykonasz jakikolwiek odpowiednio mocny ruch (np. głową a nie ręką, lub przykładając rękę bardzo blisko kamery, żeby ruch wydawał się większy), program przyzna Ci punkty. Pamiętaj, że kamera nie będzie w stanie sprawdzić czy nie „oszukujesz”. Ważne jest więc, abyś wykonywał ruch o jaki jesteś proszony, inaczej gra nie ma sensu dla rehabilitacji. Ważne jest Twoje ustawienie względem kamery. Idealnie byłoby, gdybyś mógł podłączyć komputer do telewizora i to na telewizorze zamieścić kamerę (podpowiedź jak to zrobić znajdziesz niżej). Dzięki takiemu ustawieniu zwiększyłbyś zakres możliwych do odczytania  przez kamerę ruchów i lepiej widziałbyś obraz niż na małym monitorze. Wszystkie te zabiegi nie są jednak konieczne, a jedynie polepszają nieznacznie jakość grania i upodabniają nasze gry do profesjonalnych zestawów wirtualnej rehabilitacji. Jeśli korzystasz z laptopa z wbudowaną kamerą, zwróć uwagę na kąt nachylenia monitora. Nie ma tu co prawda żadnej recepty na prawidłowe ustawienie, ale będziesz musiał dostosować ten kąt w zależności od tego czy stoisz daleko od komputera czy siedzisz blisko. Na ekranie musisz widzieć siebie, a nie sufit. W niektórych grach poprosimy Cię, abyś wpasował się w cień postaci narysowanej na ekranie – to pomoże Ci znaleźć prawidłowe ustawienie. Ważne jest pomieszczenie w jakim grasz – odpowiednie tło i światło mogą pomagać kamerze, złe będą uniemożliwiały grę. Jeżeli widzisz, że gra toczy się bez Twojego ruchu, to prawdopodobnie masz problem z oświetleniem i kamera widzi ruch, którego faktycznie nie ma. Kamera nie zauważy też Twojego ruchu jeśli zlejesz się z kolorem tła. Jeżeli gra nie zachowuje się tak jak w jej opisie, to możesz spróbować zmienić otoczenie lub poczekać na zmianę oświetlenia (np. ze sztucznego na dzienne lub odwrotnie). Kamera często gubi się, jeśli siedzisz na tle szyby, lub widzi za Tobą odbicie światła. Musisz po prostu próbować. Jeszcze jeden ważny czynnik, to szybkość Twojego ruchu. Jeśli ruchy będą zbyt szybkie, to gra nie zdąży zareagować i będziesz miał wrażenie, że nie działa. Wynika to z tego, że gry wykonano w technologii Flash i niektóre z nich są dość „ciężkie”, a przez to powolne. Ma także znaczenie, czy nie tracisz połączenia z Internetem, czy Twój komputer i kamera działają odpowiednio szybko. Minimalne wymagania techniczne znajdziesz poniżej. Podsumowując, czasem wystarczy zwolnić swoje ruchy, żeby zwiększyć dokładność gry.

Jak poprawnie wykonywać ruchy ?

Wczuj się w grę (już samo to pobudza mózg do pracy), włącz wyobraźnie. Jeżeli gra polega na wycieraniu kurzu – udawaj ruchy jakie wykonujesz, kiedy faktycznie ścierasz kurz. Kiedy Twoje zadanie ma polegać na podrzucaniu wyimaginowanej pizzy – udawaj, że rzeczywiście podrzucasz ciasto. Jaki ruch musisz wykonać, żeby ciasto zakręciło się kiedy będzie lecieć do góry? Najlepiej jeśli będziesz w trakcie również przywoływał odczucia jakie mogą towarzyszyć wykonywaniu danej czynności. Jaką temperaturę ma ciasto? Czy jest lepkie? Ile waży? Jak pachnie? Warto zaangażować wyobraźnie i wszystkie zmysły – pomaga to stymulować nasz mózg i jednocześnie sprawia większą frajdę.

Jaki wpływ mogą mieć gry na Twoją rehabilitację ?

Po co grać? Dlaczego gry mogą stanowić wspaniałe uzupełnienie rehabilitacji? Głównie dlatego, że chętniej (a tym samym częściej) mamy ochotę zagrać niż „pracować nad usprawnianiem”. Rehabilitacja tak naprawdę polega na wykonywaniu pewnych czynności, jeśli więc zamienimy wykonywanie tych samych czynności w zabawę, to mamy spore szanse na poprawę naszego stanu.

  1. Mogą angażować wszystkie partie ciała
  2. Motywują, bo są formą przyjemnego spędzania wolnego czasu
  3. Pozwalają monitorować postępy – możesz zapisywać swoje wyniki i porównywać je w miarę upływu czasu.
  4. Zdobywanie punktów motywuje do dalszego wysiłku
  5. Grać można kiedy tylko ma się na to ochotę – nie trzeba umawiać się z rehabilitantem
  6. Grasz tak często jak tylko masz ochotę, a nie musisz ponosić kosztu codziennej rehabilitacji.
  7. Grasz wygodnie w domu
  8. Łączysz ćwiczenia funkcji poznawczych z aktywnością fizyczną – 2w1 to oszczędność czasu
  9. Nie nudzisz się, więc ćwiczysz więcej
  10. Łatwo dostosowujesz poziom trudności gry do swoich możliwości, a rodzaj gry do swoich potrzeb – możesz ćwiczyć precyzję, płynność, elastyczność itd.
  11. Zmuszają Cie do skupienia uwagi, musisz także zrozumieć instrukcje, co samo w sobie już stanowi ćwiczenie dla Twojego umysłu.